Edukacja na Podlasiu

Test Rysunku Rodziny diagnostyczną metodą poznania dziecka

piątek, 19 październik 2007

    Jestem nauczycielką przedszkola. W początkach mojej pracy pedagogicznej w grupie przedszkolnej zetknęłam się ze społeczno – emocjonalnymi problemami dzieci w sytuacjach dydaktyczno – wychowawczych. Były to trudności takie jak: nadpobudliwość psychoruchowa, zachowanie agresywne, zaniżona samoocena, ucieczka w świat fantazji, poczucie osamotnienia dziecka z powodu separacji rodziców. Trudności te występowały na płaszczyźnie przedszkolnej i rodzinnej. Zadawałam sobie pytania: co jest powodem takiego zachowania dziecka? Jakie są przyczyny jego trudności? A przede wszystkim: jak mogę mu pomóc? Obok zaangażowanej współpracy z rodzicami, konsultacjami z poradnią pedagogiczno – psychologiczną, pomocną metodą okazał się Test Rysunku Rodziny (Braun – Gałkowska M., 1985).

Test Rysunku Rodziny jest metodą projekcyjną, która pozwala na poznanie osoby badanej na tle własnej rodziny. Bada stosunek osoby badanej do poszczególnych członków rodziny. Jako metoda projekcyjna dociera do podświadomych i nieświadomych motywów postępowania, odsłania te najbardziej zakazane tendencje, istniejące w umyśle osoby badanej.
    Test Rysunku Rodziny jest więc metodą diagnostyczną, pozwalającą na głębsze poznanie dziecka w kontekście relacji rodzinnych. Metoda ta daje wiele wskazówek, które należy odczytać we właściwy sposób.
    Z Rysunku Rodziny dowiaduję się, jaki poziom graficzny reprezentuje dziecko, czy zgadza się on z etapem rozwojowym. Jaki jest typ rysunku: emocjonalny, czy racjonalny? Sam sposób rysowania, od strony formalnej wiele mówi o cechach charakterologicznych dziecka. Siła i nacisk kredki, rozmach linii, świadczą o tym, czy dziecko jest odważne, impulsywne, aktywne czy też nieśmiałe, lękliwe czy bierne. W Teście Rysunku Rodziny ważne są użyte barwy. Mówią one o emocjonalności badanego. Interpretacja symboliki barw, daje szereg istotnych wskazówek odnośnie tego, czy osoba badana osiąga poczucie bezpieczeństwa w rodzinie, czy osiąga spokój, harmonię, poczucie zakorzenienia. Kolorystyka postaci i rzeczy świadczy też o cechach osobowościowych dziecka. Kolory zdradzają takie cechy jak np.: ostrożność, umiarkowanie, wrażliwość, niezależność, agresywność, aktywność, spontaniczność, otwartość, niezdecydowanie. Pragnę podkreślić, iż nie należy traktować symboliki barw zbyt dosłownie i posługiwać się z umiarem.
    Rysunek Rodziny pokazuje też treści wyparte, stłumione, tendencje neurotyczne, introwertyczne lub ekstrawertyczne. Niejednokrotnie są one zakamuflowane poprzez mechanizmy obronne. Aby odczytać te treści, warto dokładniej się przyjrzeć symbolice przestrzeni. Treść rysunku zdradza, kto z przedstawionej rodziny jest dla dziecka osobą ważną, podziwianą czy lubianą. Oceny dokonuję na podstawie wskaźników waloryzacji. Dewaloryzacje mówią, wobec kogo osoba badana czuje lęk, niepokój, niechęć, z kim ma trudne relacje. W Teście Rysunku Rodziny odnajduję też życzenia i marzenia dziecka w stosunku do sytuacji rodzinnej. Ujawniają się one przez osoby czy rzeczy dodane na rysunku.
    Rysunek Rodziny może przedstawiać rodzinę szczęśliwą, w której wszyscy się lubią i szanują, ale też może obrazować konflikty rodzinne. W rysunkach dzieci z trudnościami społeczno – emocjonalnymi czy zaburzeniami rozwojowymi często pojawiają się symptomy konfliktów rodzinnych.
    Po dogłębnej analizie i interpretacji rysuje się obraz dziecka. To, w jaki sposób dziecko przedstawia własną rodzinę odbywa się w sposób częściowo lub całkowicie nieświadomy. Dziecko nie jest w stanie kierować procesem rysowania tak, aby zrealizować własne, zaplanowane zamierzenia, czy wizje innych. Tutaj nie ma miejsca na świadomą manipulację lub kreowanie wizerunku własnej rodziny. Powstaje prawdziwy obraz sytuacji rodzinnej dziecka. Jest to wyraz jego uczuć i pragnień.
    Przed nauczycielem terapeutą stoi ważne zadanie – interpretacja obrazu. To już nie jest takie proste, jak samo badanie. To trudne zadanie. Z doświadczenia wiem, że trzeba być raczej oszczędnym w interpretacji, ale konkretnym. Interpretować to, co dostrzegalne, widoczne, wymowne, ale nie doszukiwać się interpretacji tam, gdzie jej nie ma.
    Warto stosować Test Rysunku Rodziny, aby bliżej poznać dziecko, dowiedzieć się jakie mogą być przyczyny jego trudności, by móc wyznaczyć mu indywidualną ścieżkę rozwoju. Warto, aby zrozumieć, że to małe dziecko potrzebuje mojej uwagi, pomocy, a przede wszystkim zrozumienia i życzliwości.


Artykuł napisała: mgr Agnieszka Żukowska

wstecz		dalej »

Menu serwisu

Awans zawodowy

Publikacje nauczycieli

e-ksiązki, e-prasa

Polecamy